Kayıp Gerdanlık !!
Işık Taban

Kayıp Gerdanlık !!

Bu içerik 380 kez okundu.

Kendime dair bir kaybım yok. Zaten kaybedebileceğim bir gerdanlığım da yok.

Ama; Onlarca kere tekrarladığım bu şehre dair bir kayıp var.

Şehrin tam ortasında ve denize bu kadar yakın, yaklaşık dört bin yıllık Telmessos Antik Tiyarosunu tam ortadaki pandantifi olarak kabul edersek, hemen yanıbaşında ve derme çatma yapılar arasında kaybolmuş bir lahit, yamaçlardaki sivil mimari örnekleri ve paspatur Çarşısı olarak dizilmiş bir zinciri olan, Akdeniz Uygarlıklarının yüz yılların gerisinden taşıyarak bu güne ulaştırdığı özel bir gerdanlığı kaybettik, değerini ve tarihi sorumluluğumuzu hiç fark etmedik, hoyratça, zalimce canına okuduk.

Seksenli yıllarla birlikte başladı yamaçlardaki sivil mimarinin bozulması, son on yıldır da; zemin kot farkından bir kat, çatıdan bir kat kazanma uyanıklıklarına göz yumulması ile beton canavarlara dönüştü o güzelim Fethiye silüeti.

Paspatur Çarşısının tepesinde, Mimarlar Odasının tam arkasında kaya mezarının üstüne pörtlek bir göz gibi üç katlı beton binayı diktiler şimdi satmak için müşteri bekliyorlar.

Keza, bu şehrin hem yakın geçmişinin öykülerini hem sivil mimari örneklerini yaşatan Tepesidelik evleri bir bir yıkıldı, çok katlı beton binalara dönüştü ve dönüşmekte.

“Nostalji karın doyurmuyor “ diyen yerel yöneticilere, tarihi kimliği olan şehirler içe değil dışa doğru büyürler….diyerek hep itiraz ettim.

Bu gün; içlerinde mimar arkadaşlarımızın da bulunduğu bir gurup hiç utanmadan, sıkılmadan “ Zaten Fethiye’nin korunacak bir sivil mimari kimliği yoktu ki “ diyebiliyorlar.

Tepesidelik evleri ile başlayan, Antik Tiyatro ve yamaçlardaki evler ve Paspatur Çarşısı ile devam eden gerdanlığın kıymetini Yap- Satçı mantığın hırsları ile  hiç önemsemedik, ruhsuz beton yapılara kısa gün kazancı diyerek teslim ettik.

Dört bin yıllık Antik Tiyatro’nun taş basamaklarını mutfak mermerleri ile tamamladık, Paspatur Çarşısını demir konstürsiyon ve saç çatı kaplamaları ile donattık,yamaçlarda kaya mezarlarının üstüne bile betonarme binalar diktik.

Şimdi de; DSİ’nin önünden başlayıp Yeni Hastane’nin önüne kadar devam ettirilen kıyı dolgusu üzerindeki düzenlemelere “ Fethiye’nin gerdanlığı “ diyoruz.

Bu imitasyon gerdanlık kadar keşke elimizdeki özel ve özgün, bir örneği daha yapılamayacak olşan gerdanlığa sahip çıkabilseydik.

sorumluluğunda olduğu belli değil, yamaçlarda ise bir tek yapının dışında korunacak bir sivil mimari örneği zaten kalmadı, o ev de yakında bakımsızlıktan yıkılacak ve tam da istendiği gibi denize nazır imar parseli haline gelecek.

Paspatur Çarşısına biraz yukarıdan bakınca gördüğünüz manzara içinizi sızlatıyor.

Şimdi; Ama oraların “ Koruma Amaçlı İmar Planı var “ demeyin.

Koruma Amaçlı İmar Planı’nın varlığında bu hale getirildiler zaten.

Ardından, para ve yetki itirazı gelecek biliyorum.

1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının yapılması ( Çevre ve Şehircilik Bakanlığının onayı ile kesinleşiyor elbette ve biz teşekkür ediyoruz), uygulanması ilçe belediyelerinin yetkisindeydi hep, büyükşehir uygulamasında da öyle.

Emlak Vergilerine eklenen Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Fonu katkı payları ise 2005 Yılından bu yana emlak vergilerine ekleniyor ve yönetmelik ayni amaca yönelik olarak kullanılmasını öngörüyor.

Bütün bunlar varken kaybettik biz bu şehrin emaneti olan en değerli gerdanlığı.

“Para, yetki güç “ yoksa gerisi hikaye diyorsunuz ya yazdıklarıma;

İşte o hikaye aslında bu kayıp gerdanlığın hikayesidir.